Bạn đang ở mục Công tác công đoàn Đổi mới công nghệ – điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ công nhân



Đổi mới công nghệ – điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ công nhân

Email In
Trong 20 năm qua, nhóm ngành công nghiệp có sử dụng công nghệ cao tăng bình quân 14,6%/năm. Sự tăng trưởng này phản ánh quá trình cơ cấu lại ngành công nghiệp theo hướng mở rộng và phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, theo đó hàng ngàn công nhân được đào tạo, làm chủ công nghệ mới hiện đại. Các khu công nghệ cao ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh đã hình thành và phát triển. Nhiều địa phương khác cũng đã hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện đổi mới công nghệ, ưu tiên bố trí ngân sách, chỉ đạo các cấp, các ngành tạo điều kiện để các DN từng bước đổi mới, nâng cao trình độ; áp dụng những công nghệ tiên tiến vào sản xuất; chuyển giao, đổi mới có hiệu quả một số công nghệ như: sản xuất hạt nhựa đa chủng loại, công nghệ sản xuất phôi thép đen, lưới B40 và dây thép gai, công nghệ composite sản xuất các vật liệu mới, công nghệ sản xuất gạch bằng lò đứng liên tục,....Trong khuôn khổ chương trình hợp tác khoa học và công nghệ (KHCN), nhiều công nghệ mới được du nhập như: công nghệ sản xuất hoa phong lan, công nghệ chăn nuôi lợn siêu nạc, công nghệ nhân giống bò từ Thái Lan, công nghệ sản xuất ống bêtông, sản xuất gạch không nung. Mặc dù số doanh nghiệp đầu tư cải tiến, đổi mới công nghệ còn hạn chế nhưng đây là những tín hiệu tích cực của các doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, nâng cao trình độ chuyên môn và hiểu biết về công nghệ mới của người lao động.
Tuy nhiên, hàng ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ do yếu về năng lực tài chính nên sử dụng công nghệ lạc hậu; máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ cũ, mang tính chắp vá, không đồng bộ, trình độ tay nghề của công nhân lao động còn ở mức thấp, lực lượng lao động được đào tạo nghề chiếm 32%, còn lại là lao động phổ thông. Phần lớn các doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu so với mức trung bình của thế giới 2-3 thế hệ. Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, trình độ công nghệ cũng như mức độ làm chủ công nghệ của các doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam thuộc hàng thấp và chậm so với khu vực. Trong lĩnh vực dệt may ở Việt Nam, một vài doanh nghiệp dệt may Việt Nam vẫn nhập công nghệ, thiết bị nước ngoài đã sử dụng 15 năm về, để tiếp tục sản xuất.
Những năm gần đây, Chính phủ đã nỗ lực đầu tư để thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp, thực hiện Chương trình quốc gia với trọng tâm thúc đẩy nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp, thông qua các hoạt động đổi mới quy trình và đổi mới sản phẩm công nghệ; hỗ trợ tài chính thông qua Quỹ Phát triển KHCN quốc gia, Quỹ Phát triển KHCN của địa phương, Quỹ Phát triển KHCN của doanh nghiệp. Theo Chương trình Đổi mới công nghệ quốc gia, đến năm 2015, số lượng doanh nghiệp thực hiện đổi mới công nghệ tăng trung bình 10%/năm, giai đoạn 2015–2020 tăng 15%, trong đó có 5% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao; 100% doanh nghiệp sản xuất sản phẩm chủ lực, sản phẩm trọng điểm, sản phẩm quốc gia làm chủ và tạo ra được công nghệ tiên tiến để sản xuất sản phẩm; 30.000 kỹ sư, kỹ thuật viên và cán bộ quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa được đào tạo về quản lý công nghệ, quản trị công nghệ và cập nhật công nghệ mới và giai đoạn 2015 – 2020 đào tạo 80.000 lượt. Nguồn nhân lực này sẽ bổ sung cho đội ngũ công nhân, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ công nhân.
Để thực hiện đổi mới công nghệ đạt hiệu quả cao, các doanh nghiệp cần chú ý những vấn đề sau:
Đổi mới tư duy về mối quan hệ giữa ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển sản xuất trong các doanh nghiệp, xác định quan điểm về xây dựng chiến lược phát triển khoa học công nghệ gắn với đẩy mạnh sản xuất trong các doanh nghiệp. Chiến lược KHCN không chỉ xuất phát từ hoạt động nghiên cứu cho cộng đồng khoa học, mà chiến lược KHCN phải hiểu theo nghĩa rộng là phải tiến tới đổi mới công nghệ. Ðể làm được điều này thì doanh nghiệp phải là trung tâm, là đích đến để các lực lượng KHCN phục vụ và hoạt động.
Xác định hướng phát triển của doanh nghiệp. Nếu không có định hướng phát triển rõ ràng, chỉ tập trung vào việc khai thác các cơ hội trước mắt hoặc duy trì quy mô hiện có về thiết bị, công nghệ, lao động… thì doanh nghiệp sẽ bị giảm thị phần của mình trên thương trường. Do đó, những doanh nghiệp đổi mới công nghệ nhanh và đổi mới có hiệu quả là những doanh nghiệp luôn có mục tiêu mở rộng, chủ động lập kế hoạch phát triển lâu dài.
Có chính sách kích thích tính sáng tạo trong doanh nghiệp. Trong quá trình sản xuất sẽ xuất hiện nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật… để đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí nguyên, nhiên liệu, hạ giá thành sản phẩm. Do đó, các doanh nghiệp, nhà sản xuất cần tạo môi trường thuận lợi để kích thích sự sáng tạo, suy nghĩ, thử nghiệm và phát triển các ý tưởng của các thành viên trong doanh nghiệp.
Đầu tư cho đổi mới công nghệ ở doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần cập nhật thông tin về những thành tựu mới về công nghệ và sản xuất kinh doanh liên quan đến ngành mình và các ngành có liên quan, chính thức hóa công việc này thông qua bộ phận marketing của doanh nghiệp. Sự thành công của đổi mới công nghệ được quyết định bởi chất lượng các hoạt động, sự kết hợp giữa các cá nhân và các bộ phận với nhau thật sự chặt chẽ và phát huy hiệu quả cao. Do đó, đầu tư cho đổi mới công nghệ đòi hỏi nguồn lực lớn (cả nhân lực lẫn tài lực). Sự quan tâm tích cực đến việc đổi mới công nghệ của doanh nghiệp thông qua nhiều hình thức khác nhau sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc khuyến khích khả năng sáng tạo của công nhân trong doanh nghiệp và thu hút trí tuệ, kinh nghiệm của các chuyên gia giỏi, các nhân viên có kinh nghiệm từ bên ngoài để thực hiện kế hoạch đổi mới công nghệ của doanh nghiệp; đồng thời nó là cơ sở để có thể tiếp nhận công nghệ chuyển giao từ bên ngoài.
Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp. Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển dựa vào nền tảng phát triển công nghệ, cần phải tạo ra nguồn nhân lực được đào tạo chuẩn mực về công nghệ, phù hợp với nhu cầu thực tế sản xuất và quan trọng là phải tạo cơ hội và môi trường thích hợp nhằm phát huy tối đa năng lực sáng tạo của lực lượng lao động theo đúng lĩnh vực chuyên môn được đào tạo. Để có nguồn nhân lực công nghệ phù hợp, doanh nghiệp phải có sự đánh giá và trên cơ sở quy hoạch, xác định kế hoạch để xây dựng nguồn nhân lực một cách khoa học.
Xuất phát từ nhu cầu thực sự của doanh nghiệp để sáng chế, cải tiến những thiết bị, công nghệ phục vụ sản xuất. Mọi đổi mới công nghệ đều bắt nguồn từ những nhu cầu của sản xuất và phục vụ nhu cầu của xã hội. Đổi mới công nghệ là một quá trình sáng tạo mà quá trình đó thường xuất phát từ các cá nhân không hài lòng với thực tại. Chính vì thế, các nhà nghiên cứu, chế tạo thiết bị, công nghệ cần phải xuất phát từ nhu cầu thực sự của xã hội để sáng chế, cải tiến những thiết bị, công nghệ phục vụ sản xuất. Các doanh nghiệp trực tiếp trao đổi nhằm đưa những thiết bị, công nghệ phù hợp, cải tiến kỹ thuật trong quá trình sản xuất và để quá trình thương mại hóa đạt hiệu quả cao nhất đồng thời cũng là quá trình học tập, đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề cho công nhân.
Để đổi mới công nghệ, Chính phủ và các cơ quan nhà nước cần đảm bảo tính bền vững lâu dài của các chương trình, đề án tài chính phục vụ hoạt động đổi mới công nghệ. Sở hữu trí tuệ phải được coi là định hướng chính cho cơ chế tài chính đổi mới công nghệ để bắt kịp với các nước công nghệ tiên tiến; tăng cường các cơ chế phân phối của các quỹ đổi mới, hỗ trợ cả về tài chính và kỹ thuật, thông qua việc giám sát chặt chẽ và đánh giá các kết quả đổi mới. Các cấp công đoàn cần tiếp tục tuyên truyền vận động doanh nghiệp đổi mới các thiết bị, dây chuyền sản xuất và động viên công nhân học tập nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
                                                                             Theo congdoanvn.org.vn